Türkü kelimesinin kaynağı "Türk" kelimesidir. Bu kelimenin sonuna nisbet eki ulanarak, "Türkî", elde edilmiş, bu kelime zamanla "türkü", biçimine girmiştir. Diğer halk şiiri nazım şekilleri gibi, türkünün de en büyük ayırımı ezgisidir. Mâni ve koşma tipindeki şürler, ezgilerin değişmesiyle türkü olurlar. Yani türkü, ayrı bir nazım şekli olmayıp, bir nazım türüdür.

Bütün türkülerin iki büyük kaynağı vardır:

Asıl türküler : Söyleyenleri bilinmeyen, anonim nitelikte olan türkülerdir.
Saz şairlerinin şiirleri : Saz şairlerinin söyledikleri bir parça sonradan türkü haline gelebilir. Parçada adı geçsin, geçmesin, o şiir halk tarafından türkü olarak bilinir. Türküler, şekil olarak iki bölümden meydana gelirler. Birinci bölüm, türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bölümdür ki, bu bölüme "bent" denir. İkinci bölüm ise, her bendin sonunda tekrarlanan "nakarat"tır. Bu bölünme "bağlama" ya da "kavuştak"da denir.

Türkülerde hecenin hemen her kalıbı kullanılmakla beraber, genellikle yedili, sekizli ve onbirli hece kalıpları kullanılır. Türküler, ezgilerine göre:

- "Usullüler"
- "Usulsüzler"

Konularına göre;

- Ninniler
- Çocuk türküleri
- Tabiatı konu alan türküler
- Aşk türküleri
- Kahramanlık ve Askerlik türküleri
- Tören türküleri
- İş türküleri
- Karşılıklı türküler
- Ölüm türküleri (Ağıtlar)
- ve Oyun türküleri şeklinde tasnif edilirler.

Türkülerde yapı bakımından bir birlik görülmez. Çeşitli yapılarda türküler vardır. Nakarat sayıları değişik olmak kaydıyla bentleri dikkate alınırsa türkülerin şöyle tasnif edilebilir :

? Bentleri mâni dörtlüğü olan türküler
? Bentleri dörtlük olan türküler
? Bentleri üçlük olan türküler
? Bentleri beyit olan türküler.

Van türküleri içerisinde uzun havalar (usulsüz türküler) olmakla beraber, usullü türküler ağırlıktadır. Şekil olarak her yapıdan örneğe rastlamak mümkündür. Mâni dörtlüklerinden kurulu olan türkülerin çokluğu dikkati çeker.Van, Türk Halk Müziğinde önemli bir yere sahiptir. Atakan ÇELİK, Hüsamettin Subaşı gibi Vanlı sanatçılar Van Türkülerini bütün Türkiye'ye tanıtmışlardır.

Aşağıda metnini vereceğimiz türkünün büyük bölümü, Van ile ilgili kitap ve dergilerde yer alan metinler olup, bir kısmı da emekli öğretmen Fevzi LevendoğIu tarafından derlenmiştir. Metin, bir marş olup, emekli öğretmen Kerim TUNCER'e aittir :

Ey Van şehri, senin bu harabelerin bile.
Bize cennet gibidir, her şeyden kıymetlidir.
Mahmur semalarında, çırpınan kuşlar ile Birlikte ruhumuzda sana selam yükselir.
Ey göl dedelerimin, sinende aksi var,
Ey göl senden şehiyler, hiç bir haber sorar mı,
Onlara söyle ey göl, müsterih uyusunlar,
Yabancı gölgelerden, kurtuldu Türk vatanı.

Çorabı çekdim dizime, indim Ereyin düzüne.
Dızbedız otururken, hasret galdım yar yüzüne.
Belemidir gavurun gızl, senmeni derde salıpsan.
Gel otur gel yanıma, belki de hanımdan bilesen
Evleri var salkım saçak, aç gapıyı damdan gaçak.
Devriyeler sardı da bizi
Şaşırdığ nerye gaçak.
Belemidir gavurun gızı, senmeni derde salıpsan.
Gel otur gel yamma, belki de hanımdan bilesen.