Karakoyunlular Döneminde Van |
İbrahim Şah 1350 yılında ölmüş yerine Hacı Tugay' ın oğlu Pir Muhammed geçmiştir. Pir Muhammed'in mahiyetindeki beylerin Türkmen Hüseyin Bey tarafından öldürülmesi üzerine Türkmenler: Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun siyasi hakimleri olmuşlardır.
Bu sırada Van bölgesi yerli beylerin elinde buIunuyordu ve bu dönemde Ahlat hakimiyeti Bahseddin Bey idi. Türkmen Hüseyin Bey ile bölge emirleri arasındaki mücadelede Kara koyunlu Bayram Hoca, Hüseyin Bey saflarında yer almış ve 1351 yılında ise Hüseyin Bey'i öldürmüştür. Bayram Hoca bölgede hakimiyetini tam olarak 13 74 yılı sonlarında gerçekleştirmiş Celayir Hükümdarı Sultan Üveys'in ölmesi Eratna Devleti'nin zayıf düşmesi ve Sutaylıların ortadan kalkması üzerine, eskiden beri ellerinde olan Van Gölü kıyısındaki Erciş'in yanı sıra Erzurum, Avnik, Hasan Kalesi, Musul, Batı İran'da Sürmeli, Alakilise, Hoy ve Nahçıvan gibi yerleri ele geçirmişlerdir.
1380 yılında Bayram Hoca ölmüş ve yerine yeğeni Kara Mehmet geçmiştir.Kara Mehmet döneminde Çağatay hükümdarı Timur'un Van bölgesine hücumu görülür. 1386 yılında Batı İran'ı zapteden Timur, 1387 baharında kışı geçirdiği Karaba'dan kalkarak Kara koyunluların üzerine yürümüş ve Ahlat, Adilcevaz ve Van Gölü havzasına inerek Van Kalesi' ni almıştır. Van' ı 2 0 günlük bir muhasaradan sonra alan Timur buranın idaresini yerli beylerden Melik İzzeddin'e vermiştir.
Timur'un Van bölgesine yaptığı akınlar sırasında ve Kara koyunlular - Timur mücadelesinde, Van'ı elinde tutan İzzeddin şir, Timur'un yanında yer almış ve Kara koyunlu Kara Yusuf'un Erciş'i geri alma teşebbüsünü engellemiştir. Timur'un baskısı üzerine Musul'a çekilmiş olan Kara Yusuf 1404 yılında Memluk Sultanının emri üzerine hapse dilmiş, 1405 yılında serbest bırakılan Kara Yusuf Timur'un yanında yer alan İzzeddin Şir'i bozguna uğratarak kendine tabi yapmıştır. 1420 yılında Kara Yusuf'un ölmesi üzerine İzzeddin Şir, Çağataylılara bağlılığını bildirmiş ancak Kara koyunlu hükümdarı İskender bey bölgenin egemenliğini tekrar ele geçirerek 1425 yılında Melik İzzeddin Şir'i öldürmüştür. İskender Bey'in 1438'de oğlu Şah Kubat tarafından öldürülmesi üzerine Cihan Şah Kara koyunlu hükümdarı olmuştur. 1439-1467 yılları arasında Van bölgesi Kara koyunluların egemenliğinde kalmıştır. 11 Eylül 1467 tarihinde Ak koyunlu hükümdarı Uzun Hasan ve kuvvetlerine mağlup olan Cihan Şah öldürülmüş ve bu olaydan sonra bölgede Ak koyunlu egemenliği başlamıştır.Kara koyunlu siyasi teşkilatını meydana getiren Türkmen boylan şunlardır. Kara koyunlu kabilesi, Şadlu Kabilesi, Duharlı Kabilesi, Karamanlı Kabilesi, Çakırlı/Çekirli Kabilesi, Hacılı Kabilesi, Doger Kabilesi, Avşar Kabilesi, Bayramlı Kabilesi ve Süleymani, Zirki Mahmudi vb. gibi Türk topluluklarıdır.Ak koyunlular Dönemi 1467 yılından itibaren Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde Ak koyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın Batı Anadolu'yu ele geçirme teşebbüsü 14 73 yılında Otluk beli Savaşında Fatih Sultan Mehmed'e yenilmesiyle neticesiz kalmıştır.
Ak koyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın Doğu ve Güneydoğu Anadolu' daki aşiret kavgalarını önlemek üzere düzenlediği kanunlar, uzun süre bölgede hasan Padişah Kanunları olarak anılmıştır. Osmanlıların bu bölgeleri ele geçirdiği yıllarda da bu kanunlar yürürlükte kalmış ve zaman zaman değişiklikler yapılmıştır.