Ahlat Şahlar (Sökmenliler) Döneminde Van |
Sökmen El-Kutbi tarafından merkezi Ahlat olmak üzere kurulan ahlat şahlar veya Sökmenli Devleti, 1100 yılından 1217 yılına kadar Van bölgesinde egemen olarak kalmışlardır.
Ahlat şahların Van'ı ele geçirmeleri beyliğin kurucusu Emir Sökmen zamanında (1100 - 1112) gerçekleşmiştir. Kendisinden sonra tahta geçen emirler arasında en fazla iktidarda kalan torunu II. Sökmen olmuştur. II. Sökmen 1128-1185 yılları arasında 57 yıl gibi uzun bir süre beyliğin başında kalmıştır. Merkezi büyük bir medeni gelişmeye sahne olan ve Kutbetu'1-İslam adını taşıyan Ahlat şehri yanında olan Sökmenliler zamanında Van müstahkem bir kale, Erciş, Gevaş, Tatvan ve Malazgirt büyük birer şehir idiler. Ahlat ile Erciş arasında büyük gemiler işletiliyordu. Van, Gevaş ve Tatvan limanlarırıın da bu sayede Ahlat ile bağlantısı sağlanmıştı.1207 yılında Selçuklu Tuğrul şah ile Ahlatşahlar arasındaki anlaşmazlıktan da faydalanan Eyyüp Meliki Necmeddin Eyyüp (Melik-El Ahval) şehir ahalisinin de daveti ile Ahlat'a gelip yerleşmiş ve bölgedeki Ahlat şahlar Hakimiyeti sona ermiştir.Dyyubi ve Harzem-Şahlar Dönemi Necmeddin Eyyûp kardeşi Eşref'i getirerek Ahlat'ın elinde bulunan Van Kalesi'ni almış ancak Eyyübilerin egemenliği uzun sürmemiş ve 1229'da Celaleddin Harzemşah, Ahlat ve Van'ı ele geçirmiştir. Anadoğlu Selçuklu hükümdarı I. Alaaddin Keykubat'ın Doğuya doğru genişleme siyaseti sonucu 1232 yılında Van Selçuklu egemenliğine girmiştir. Bu yıllarda Bitlis ve Erzen havalisinde DilmacoğIulları hüküm sürmektedir.